اولین اسکن بارکد در جهان: داستان آدامس Wrigley که برای اولین بار در سال 1974 اسکن شد

از خطوط روی شن تا لیزرهای فروشگاه: تاریخچه کامل اختراع بارکد

امروزه وقتی در صف صندوق یک فروشگاه زنجیره‌ای ایستاده‌ایم، صدای ممتد «بوق» اسکنرها به بخشی جدایی‌ناپذیر از موسیقی پس‌زمینه زندگی مدرن تبدیل شده است. میلیون‌ها کالا در هر ثانیه در سراسر جهان اسکن می‌شوند و فرآیندی که در گذشته ساعت‌ها زمان می‌برد، اکنون در کسری از ثانیه انجام می‌شود. اما این ترکیب کارآمد و سریع، نقطه شروعی داشت. روزی روزگاری، خطوط سیاه‌ و‌ سفید روی کالاها هیچ معنایی نداشتند، تا اینکه در یک صبح تابستانی در سال 1974 میلادی، یک بسته آدامس میوه‌ای مسیر تجارت جهانی را برای همیشه تغییر داد. این مقاله روایتی است از تولد بارکد؛ اختراعی که دهه‌ها جلوتر از زمان خود بود و با یک بسته آدامس ساده، وارد کتاب‌های تاریخ شد.

ایده‌ای در ساحل میامی: از کد مورس تا خطوط روی شن

برای درک ریشه‌های این انقلاب، باید به سال 1948 بازگردیم. در آن زمان، صاحبان سوپرمارکت‌ها با مشکل بزرگی مواجه بودند: صف‌های طولانی و فرآیند کند و پرخطای ثبت قیمت کالاها توسط صندوق‌داران. یک مدیر سوپرمارکت محلی، این مشکل را با رئیس دانشگاه درکسل (Drexel) در میان گذاشت. در میان کسانی که این چالش را شنیدند، دو دانشجوی جوان به نام‌های «برنارد سیلور» (Bernard Silver) و «نورمن جوزف وودلند» (Norman Joseph Woodland) حضور داشتند.

وودلند که شیفته این چالش شده بود، دانشگاه را ترک کرد و به آپارتمان پدربزرگش در میامی رفت تا روی این ایده تمرکز کند. الهام‌بخش اصلی او، کد مورس بود که در دوران پیشاهنگی آموخته بود. او در یک روز زمستانی، در حالی که روی شن‌های ساحل نشسته بود، نقاط و خطوط کد مورس را با انگشت روی شن‌ها کشید و سپس آن‌ها را به سمت پایین امتداد داد. در آن لحظه تاریخی، خطوط باریک و ضخیم بارکد متولد شدند. آن‌ها اختراع خود را در سال 1952 ثبت کردند، اما طرح اولیه آن‌ها به شکل دایره‌ای (شبیه به چشم گاو) بود تا از هر زاویه‌ای قابل خواندن باشد.

اختراعی که منتظر تکنولوژی ماند

ثبت اختراع وودلند و سیلور یک تراژدی زودهنگام بود. در سال 1952، نه لیزری وجود داشت که بتواند این خطوط را بخواند و نه کامپیوترهایی با قدرت پردازش کافی که بتوانند پایگاه داده کالاها را در کسری از ثانیه مدیریت کنند. ایده آن‌ها برای دو دهه در کشوی تاریخ خاک خورد.

در اواخر دهه 1960 و اوایل دهه 1970، با پیشرفت تکنولوژی لیزر و مدارهای مجتمع، صنعت خرده‌فروشی دوباره به فکر ایجاد یک سیستم واحد افتاد. در این میان، شرکت IBM با کمک مهندسی به نام «جورج لورر» (George Laurer)، طرح دایره‌ای وودلند را کنار گذاشت و طرح خطی مستطیل‌شکل (UPC) را که امروزه می‌شناسیم، توسعه داد. طرح لورر فضای کمتری اشغال می‌کرد و دستگاه‌های چاپ آن زمان راحت‌تر می‌توانستند آن را بدون پخش شدن جوهر روی مقوا چاپ کنند.

صبح تاریخی در اوهایو: ساعت 8:01 و یک بسته آدامس

پس از توافق بر سر استاندارد جهانی بارکد، زمان آزمایش فرا رسید. سوپرمارکت «مارش» در شهر تروی (Troy) ایالت اوهایو، به‌عنوان محل این آزمایش تاریخی انتخاب شد. این شهر به‌دلیل داشتن جمعیت متوسط و نزدیکی به کارخانه تولید اسکنرها، نمونه‌ای ایده‌آل از جامعه آمریکا بود.

در ساعت 8:01 صبح روز 26 ژوئن 1974، گروهی از مدیران، عکاسان و تکنسین‌ها در سوپرمارکت جمع شده بودند. «کلاید داوسون» (Clyde Dawson)، مدیر تحقیق و توسعه سوپرمارکت، به‌عنوان اولین مشتری سبد خرید خود را پر کرد. او به سمت صندوق شماره 1 رفت، جایی که «شارون بوکانان» (Sharon Buchanan)، صندوق‌دار 31 ساله، با اضطراب منتظر بود.

داوسون دست در سبد برد و اولین کالا را بیرون کشید: یک بسته 10 تایی آدامس میوه‌ای «ریگلیز جویسی فروت» (Wrigley’s Juicy Fruit). شارون بسته آدامس را از روی پنجره شیشه‌ای اسکنر لیزری عبور داد. صدای «بوق» بلندی به صدا درآمد و قیمت 0.67 دلار روی صفحه نمایشگر ثبت شد. جمعیت حاضر در فروشگاه به تشویق پرداختند و تاریخ تجارت خرده‌فروشی رسماً ورق خورد.

چرا یک بسته آدامس؟

انتخاب آدامس ریگلی تصادفی نبود. شرکت ریگلی یکی از پیشگامانی بود که داوطلبانه بارکد را روی بسته‌بندی محصولاتش چاپ کرد. علاوه بر این، داوسون عمداً آدامس را انتخاب کرد تا ثابت کند بارکدها و اسکنرها می‌توانند حتی روی کالاهای بسیار کوچک نیز با دقت و ظرافت عمل کنند. این یک بیانیه تکنولوژیک بود: اگر این سیستم می‌تواند یک بسته کوچک آدامس را بخواند، پس می‌تواند هر چیزی را بخواند.

حقایق کمتر شنیده شده

• میراث در موزه: آن بسته آدامس تاریخی که در آن صبح اسکن شد، همراه با یکی از اولین اسکنرهای شرکت NCR، اکنون در موزه ملی تاریخ آمریکا (وابسته به موسسه اسمیتسونیان) در واشنگتن نگهداری می‌شود.
• ارزان فروختن یک انقلاب: وودلند و سیلور، مخترعان اولیه، حق اختراع خود را در سال 1952 تنها به مبلغ 15,000 دلار به شرکت فیلکو فروختند و هرگز ثروت هنگفتی از این اختراع چند میلیارد دلاری به دست نیاوردند. سیلور حتی زنده نماند تا اولین اسکن را ببیند و در سال 1963 درگذشت.
• مقاومت اولیه: در ابتدا، مصرف‌کنندگان و اتحادیه‌های کارگری با بارکد مخالف بودند. کارگران نگران از دست دادن شغل خود بودند و مصرف‌کنندگان به سیستمی که قیمت روی خود کالا درج نشده بود، بی‌اعتماد بودند.

جمع‌بندی: خطوطی که جهان را به هم متصل کردند

آن صدای بوق ساده در سوپرمارکت مارش، تنها شروع یک فرآیند مکانیزه نبود؛ بلکه آغازگر عصر داده‌های کلان در زنجیره تامین جهانی بود. اختراع بارکد نه تنها سرعت و دقت را به فروشگاه‌ها آورد، بلکه به تولیدکنندگان اجازه داد تا رفتار مصرف‌کننده را تحلیل کنند، موجودی انبارها را در لحظه مدیریت نمایند و پایه‌های تجارت الکترونیک مدرن را بنا نهند. داستان بارکد و آن بسته آدامس ریگلی، یادآوری جذابی است از اینکه چگونه ایده‌های به ظاهر ساده مثل کشیدن خطوط مورس روی شن‌های ساحل، وقتی با تکنولوژی در هم می‌آمیزند، می‌توانند سازوکار اقتصاد یک سیاره را برای همیشه دگرگون کنند.