هشدار دانشمندان: تعداد افراد مبتلا به اختلالات روانی به ۱.۲ میلیارد نفر در جهان رسید

گزارش‌های جدید از وضعیت بهداشت در جهان یک بحران بی‌سابقه در حوزه سلامت روان را نشان می‌دهد که طبق آن تعداد افراد مبتلا به اختلالات روانی به عدد ۱.۲ میلیارد نفر رسیده است. این جهش آماری که عمدتاً تحت تأثیر رشد فزاینده موارد اضطراب و افسردگی شکل گرفته، هشداری جدی برای سیستم‌های بهداشتی جهانی محسوب می‌شود که درحال‌حاضر آمادگی و ظرفیت لازم برای پاسخگویی به این حجم از تقاضا را ندارند.

محققان در این پژوهش که بخشی از پروژه بزرگ Global Burden of Disease Study 2023 است، دریافتند در طول سه دهه گذشته، جمعیت درگیر با مشکلات روان تقریباً دو برابر شده است، به‌طوری‌که از سال ۱۹۹۰ میلادی تاکنون شاهد رشد ۹۵ درصدی در این زمینه بوده‌ایم.

آمارهای تفکیکی نشان می‌دهد که وضعیت در بخش اختلال افسردگی عمده (MDD) با ۱۳۱ درصد و در اختلالات اضطرابی با ۱۵۸ درصد افزایش، به مراتب نگران‌کننده‌تر است و این دو عارضه اکنون به عنوان فراگیرترین معضلات روانی در سطح جهان شناخته می‌شوند.

محققان این گزارش تأکید دارند که رسیدگی به نیازهای روانی مردم، به‌ویژه اقشار آسیب‌پذیر، دیگر یک انتخاب داوطلبانه نیست بلکه تعهدی اخلاقی و انسانی بر گردن دولت‌هاست، چرا که این اختلالات نه‌تنها رنج شخصی عمیقی ایجاد می‌کنند، بلکه با کاهش بهره‌وری و مشارکت اقتصادی، فشاری مضاعف بر ساختارهای رفاهی و خانواده‌ها وارد می‌آورند.

افزایش تعداد افراد مبتلا به اختلالات روانی

توزیع این بار سنگین روانی در میان مردم جهان یکسان نیست و تفاوت‌های جنسیتی و سنی معناداری در آن دیده می‌شود. طبق داده‌های آماری، زنان با ۶۲۰ میلیون مورد ابتلا در مقایسه با ۵۵۲ میلیون مورد در میان مردان، سهم بیشتری از این آسیب‌ها دارند.

پژوهشگران دلایل این نابرابری را در مسائلی چون عزت‌نفس پایین‌تر، احساس شرم نسبت به فرم بدنی، و مواجهه بیشتر با خشونت‌های خانگی و سوءاستفاده‌های جنسی جستجو می‌کنند. علاوه‌براین، نوسانات بیولوژیکی به ویژه در دوران پیرامون زایمان، سنگینی مسئولیت‌های شغلی و تبعیض‌های جنسیتی سیستماتیک از دیگر عواملی هستند که سلامت روان زنان را تهدید می‌کنند.

در این میان، سهم زنان در ابتلا به اختلال افسردگی مداوم، اختلال دوقطبی، بی‌اشتهایی عصبی و پرخوری عصبی بالاتر است. در مقابل، مردان بیشتر با چالش‌های عصبی-تکاملی و رفتاری مانند اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD)، اختلال سلوک و اوتیسم دست‌وپنجه نرم می‌کنند. نکته حائز اهمیت دیگر این است که بیشترین فراوانی مشکلات روان در رده سنی نوجوانان ۱۵ تا ۱۹ ساله مشاهده می‌شود که لزوم مداخلات پیشگیرانه و حمایتی در سنین پایین را دوچندان می‌کند.

ریشه‌یابی این افزایش چشمگیر نشان می‌دهد که هرچند عوامل خطرساز سنتی مانند خشونت‌های جنسی دوران کودکی، نزاع‌های میان شرکای زندگی و قلدرمابی نقش مهمی در بروز اسکیزوفرنی، افسردگی و اضطراب دارند، اما این موارد تنها تبیین‌کننده ۱۸ درصد از کل سال‌های عمر ازدست‌رفته بر اثر ناتوانی (DALY) در سال ۲۰۲۳ هستند.

این به آن معناست که بخش بزرگی از بحران فعلی ریشه در مسائل پیچیده‌تر و کلان‌تری دارد. دانشمندان بر این باورند که ترکیبی از عوامل ژنتیکی و بیولوژیکی در کنار بحران‌های محیطی و اجتماعی نظیر فقر، نابرابری‌های اقتصادی، جنگ‌ها، همه‌گیری‌های جهانی، بلایای طبیعی و تغییرات اقلیمی، محرک‌های اصلی این وضعیت هستند.

یافته‌های این پژوهش در ژورنال The Lancet منتشر شده است.