تفاهم احتمالی میان تهران و واشنگتن میتواند مهمترین پیشرفت دیپلماتیک از زمان آغاز جنگ باشد؛ توافقی که در صورت نهایی شدن، مسیر گفتوگو درباره برنامه هستهای ایران، رفع تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران را هموار خواهد کرد.
به گزارش عصرایران، در حالی که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به تنش میان ایران و آمریکا ادامه دارد، وبسایت آکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی و یک منبع منطقهای نزدیک به روند میانجیگری گزارش داده است که مذاکرهکنندگان دو کشور بر سر یک تفاهمنامه ۶۰ روزه به توافق رسیدهاند؛ تفاهمی که هدف آن تمدید آتشبس و آغاز مذاکرات رسمی درباره برنامه هستهای ایران است.
با این حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هنوز تأیید نهایی خود را برای امضای این توافق اعلام نکرده و مقامهای ایرانی نیز تاکنون بهصورت رسمی پذیرش آن را تأیید نکردهاند.
به گفته منابع آمریکایی، امضای این تفاهمنامه میتواند مهمترین گشایش دیپلماتیک از زمان آغاز جنگ باشد، هرچند دستیابی به توافقی جامع که خواستههای هستهای ترامپ را تأمین کند، همچنان به مذاکراتی پیچیده و فشرده نیاز خواهد داشت.
یکی از مقامهای آمریکایی به آکسیوس گفته است: «این توافق صرفاً برای کشاندن همه طرفها به میز مذاکره است و جزئیات اصلی در جریان مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.»
بر اساس این گزارش، مقامهای آمریکایی اعلام کردهاند که تا روز سهشنبه، تقریباً بر سر تمامی مفاد توافق تفاهم حاصل شده بود، اما هر دو طرف همچنان نیازمند تأیید نهایی مقامهای ارشد خود بودند.
منابع آمریکایی مدعیاند که ایران بعداً به میانجیها اطلاع داده آماده امضای توافق است و مجوزهای لازم را دریافت کرده، اما تهران هنوز این موضوع را رسماً تأیید نکرده است.
در همین حال، مذاکرهکنندگان آمریکایی جزئیات توافق را به ترامپ ارائه کردهاند، اما او بلافاصله با آن موافقت نکرده است. یکی از مقامهای آمریکایی گفته: «رئیسجمهور به میانجیها اطلاع داده که میخواهد چند روز درباره آن فکر کند.»
آکسیوس همچنین یادآوری کرده که ترامپ و مشاورانش در مراحل قبلی جنگ نیز چندین بار تصور میکردند به توافق نزدیک شدهاند، اما مذاکرات بارها متوقف شده بود.
طبق مفاد این تفاهمنامه، عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز باید «بدون محدودیت» انجام شود. یک مقام آمریکایی گفته این موضوع به معنای حذف هرگونه عوارض یا مزاحمت برای کشتیهاست و ایران نیز باید ظرف ۳۰ روز تمامی مینهای دریایی را از تنگه هرمز جمعآوری کند.
محاصره دریایی آمریکا نیز بهتدریج و متناسب با بازگشت کامل کشتیرانی تجاری لغو خواهد شد.
مقامهای آمریکایی همچنین گفتهاند این تفاهمنامه شامل تعهد ایران به عدم حرکت به سمت تولید سلاح هستهای خواهد بود. علاوه بر این، در طول دوره ۶۰ روزه، نخستین موضوعات مورد مذاکره شامل نحوه تعیین تکلیف اورانیوم غنیشده با خلوص بالا و آینده غنیسازی ایران خواهد بود.
در مقابل، آمریکا نیز متعهد میشود درباره کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران گفتوگو کند. همچنین قرار است سازوکاری برای تسهیل ورود کالاها و کمکهای بشردوستانه به ایران بررسی شود.
یکی از مقامهای آمریکایی مدعی شده ایران اکنون فرصتی برای «رهایی اقتصاد خود» در اختیار دارد و افزوده است: «افرادی در ساختار حاکمیتی ایران وجود دارند که میدانند این یک فرصت برای حرکت در مسیری متفاوت است. طی مذاکرات ۶۰ روزه مشخص خواهد شد که آیا واقعاً چنین ارادهای وجود دارد یا نه.»
مقامهای آمریکایی همچنین تأکید کردهاند هیچ توافق جانبی یا بند محرمانهای درباره کاهش تحریمها یا انتقال منابع مالی به ایران وجود ندارد و هر میزان امتیازی که ایران بدهد، به همان نسبت امتیاز دریافت خواهد کرد.
به گفته این منابع، مقامهای ایرانی در جریان مذاکرات بهصورت شفاهی آمادگی خود را برای ارائه برخی امتیازهای هستهای اعلام کردهاند، اما آمریکا میگوید تا زمان آغاز مذاکرات مستقیم و رسمی، نمیتوان از عملی شدن این تعهدات مطمئن بود.
این تفاهمنامه همچنین به موضوع «تقویت صلح منطقهای» اشاره دارد و دولت ترامپ امیدوار است در ادامه مذاکرات، درباره حمایت ایران از گروههای نیابتی منطقه نیز گفتوگو شود.
ایران
دیدگاهتان را بنویسید