بیمه روستایی و عشایری و نحوه دریافت مستمری بازنشستگی

بیش از ۳ میلیون نفر در ایران تحت پوشش بیمه روستایی و عشایری قرار دارند. این عدد نشان می‌دهد که بیمه روستایی و عشایری دیگر یک انتخاب اختیاری نیست؛ بلکه به ضرورتی برای تامین آینده اقتصادی روستاییان و عشایر کشور تبدیل شده است. در این مقاله از کاریزما لرنینگ، شرایط بیمه بازنشستگی در بیمه روستایی، مقدار حقوق بازنشستگان بیمه روستایی و مزایای بیمه‌شدگان در سال 1405 را به‌صورت کامل بررسی کرده‌ایم. پیشنهاد می‌کنیم برای تصمیم‌گیری بهتر در مورد آینده مالی خود یا خانواده‌تان، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

بیمه روستایی چیست؟

بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر که به آن بیمه روستایی می‌گویند به منظور حمایت از کشاورزان و ساکنان روستاها ایجاد شده است. این بیمه روستائی و عشایری شامل پوشش‌هایی از جمله بیمه عمر، بیمه بازنشستگی، بیمه حوادث و بیماری‌ها است. قانون ایجاد صندوق بیمه روستائیان و عشایر در سال 1383 تصویب و در سال 1384، این صندوق جهت خدمت رساندن به روستاییان تاسیس شد. هدف این بیمه کاهش اختلاف طبقاتی، فقر و کمک به بهبود زیرساخت‌های اجتماعی و اقتصادی است.

بودجه اجرایی شدن بیمه عشایر و روستایی که یکی از انواع بیمه است، از روش‌های زیر تامین می‌شود:

• صندوق بازنشستگی کشوری
• صندوق فولاد
• سازمان تامین اجتماعی
• صندوق بیمه تامین اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر

بیمه روستایی و عشایری بیشتر برای ایجاد مستمری و حمایت اجتماعی کاربرد دارد، اما در کنار آن، بیمه‌هایی مثل شخص ثالث و بدنه خودرو برای پوشش ریسک‌های روزمره ضروری هستند. کاربران می‌توانند این نوع بیمه‌ها را به‌صورت آنلاین از طریق اپلیکیشن کاریزما استعلام و خریداری کنند.

بیمه روستایی بازنشستگی دارد؟

بله؛ بیمه روستایی و عشایری شامل مستمری بازنشستگی است. افرادی که شرایط سنی و سابقه پرداخت حق بیمه را داشته باشند، می‌توانند در زمان بازنشستگی از مستمری ماهانه استفاده کنند؛ البته مبلغ مستمری در این بیمه برای همه افراد یکسان نیست و به عواملی مثل سطح درآمدی انتخاب‌شده، مدت پرداخت حق بیمه و میانگین مبنای پرداخت در سال‌های پایانی بستگی دارد؛ هرچه فرد سطح درآمدی بالاتری را انتخاب کند و سابقه بیشتری داشته باشد، مستمری بازنشستگی او نیز می‌تواند بیشتر شود. در ادامه شرایط بازنشستگی بیمه روستایی را شرح می‌دهیم.

شرایط عضویت در بیمه روستایی و عشایری

برای عضویت در بیمه روستایی و عشایری، متقاضی باید در گروه‌های مشمول این بیمه قرار داشته باشد و شرایط زیر را رعایت کند:

• داشتن تابعیت رسمی جمهوری اسلامی ایران
• داشتن حداقل ۱۸ سال سن
• قرار داشتن در گروه‌های مشمول صندوق، مانند روستاییان، عشایر، کشاورزان، دامداران، زنان خانه‌دار روستایی و فعالان مشاغل روستایی
• سکونت در روستاها، مناطق عشایری یا شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر جمعیت
• نداشتن پوشش بیمه بازنشستگی فعال در سایر صندوق‌ها
• انتخاب یکی از سطوح درآمدی تعیین‌شده توسط صندوق
• پرداخت ۵ درصد حق بیمه توسط بیمه‌شده؛ در این بیمه ۱۰ درصد دیگر حق بیمه توسط دولت پرداخت می‌شود.
• عقد قرارداد با کارگزاری رسمی صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر

گروه‌هایی مانند شاغلان صنایع دستی و قالی‌بافی، کشاورزان غیرساکن در روستا، افراد دارای شغل فصلی، رانندگان حمل بار و مسافر در مسیرهای روستایی، کارکنان و فعالان حوزه کشاورزی، منابع طبیعی و دامپزشکی و افراد فعال در مشاغل تعاون روستایی نیز در صورت داشتن شرایط لازم می‌توانند تحت پوشش این بیمه قرار بگیرند.

شرایط بازنشستگی بیمه روستایی و عشایری

فرد بیمه‌شده برای دریافت مستمری بازنشستگی باید شرایط زیر را داشته باشد:

• رسیدن به سن ۶۵ سالگی
• داشتن حداقل ۱۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه
• پرداخت منظم حق بیمه در یکی از سطوح درآمدی صندوق
• ثبت و تأیید سوابق بیمه‌ای در صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر

مبلغ مستمری بازنشستگی بیمه روستایی عدد ثابتی برای همه افراد نیست و به سطح درآمدی انتخاب‌شده، مدت پرداخت حق بیمه و مقررات صندوق بستگی دارد. هرچه سطح درآمدی انتخابی و سابقه پرداخت حق بیمه بیشتر باشد، مستمری نهایی نیز می‌تواند بیشتر شود.

سن بازنشستگی بیمه روستایی

سن بازنشستگی در بیمه روستایی برای زنان و مردان، ۶۵ سال با حداقل ۱۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه است؛ بنابراین در این بیمه، شرط اصلی برای دریافت مستمری بازنشستگی، رسیدن به سن مقرر و داشتن حداقل سابقه لازم است؛ البته افزایش مدت سابقه پرداخت و انتخاب سطح درآمدی بالاتر می‌تواند روی مبلغ مستمری نهایی اثرگذار باشد؛ به همین دلیل، افرادی که قصد دارند در آینده مستمری بیشتری دریافت کنند، باید به سطح درآمدی انتخابی و استمرار پرداخت حق بیمه توجه داشته باشند.

بیمه روستایی چند سال باید پرداخت شود؟

حداقل سابقه لازم برای دریافت مستمری بازنشستگی در بیمه روستایی، ۱۵ سال است؛ یعنی فرد بیمه‌شده باید حداقل ۱۵ سال حق بیمه پرداخت کرده باشد تا در صورت رسیدن به سن بازنشستگی، امکان دریافت مستمری داشته باشد؛ با این حال، پرداخت حق بیمه برای مدت طولانی‌تر می‌تواند باعث افزایش مستمری شود. برای مثال، فردی که ۲۰ یا ۲۵ سال سابقه پرداخت دارد، معمولاً نسبت به فردی با حداقل سابقه، مستمری بالاتری دریافت می‌کند.

حقوق مستمری بگیران بیمه روستایی چقدر است؟

مبلغ حقوق مستمری‌بگیران بیمه روستایی عدد ثابتی برای همه افراد نیست؛ این مبلغ براساس چند عامل تعیین می‌شود:

• سطح درآمدی انتخاب‌شده
• مدت‌زمان پرداخت حق بیمه
• میانگین مبنای حق بیمه در سال‌های پایانی
• نوع مستمری؛ بازنشستگی، ازکارافتادگی یا بازماندگان
• افزایش‌های سالانه و مصوبات صندوق

در سال ۱۴۰۵، مستمری‌بگیران این صندوق مشمول افزایش سالانه شده‌اند؛ طبق اخبار منتشرشده، افزایش مستمری‌ها در سال جاری اعلام شده و موضوع متناسب‌سازی نیز در صورت تأمین اعتبار، در نیمه اول سال ۱۴۰۵ پیگیری می‌شود.

جدول حقوق مستمری بگیران بیمه روستایی

صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر دارای ۸ سطح درآمدی است. در سال ۱۴۰۵، بیمه‌شدگان باید حق بیمه خود را براساس سطوح درآمدی جدید پرداخت کنند. حق بیمه کل معادل ۱۵ درصد درآمد مبنا است که ۵ درصد آن سهم بیمه‌شده و ۱۰ درصد آن سهم دولت است. مبلغ بازنشستگی بیمه روستایی در سال 1405 مطابق جدول زیر است:

نکته مهم این است که در سال ۱۴۰۵، مبنای پرداخت حق بیمه همان سطوح اعلامی است و دریافت مبلغ بیشتر از بیمه‌شده تخلف محسوب می‌شود.

مبلغ بازنشستگی بیمه روستایی 

در بیمه روستایی، ۱۵ درصد درآمد مبنای فرد به‌عنوان حق بیمه در نظر گرفته می‌شود؛ از این میزان، ۵ درصد توسط بیمه‌شده و ۱۰ درصد توسط دولت پرداخت می‌شود؛ به زبان ساده، دولت دو برابر سهم بیمه‌شده را پرداخت می‌کند و همین موضوع باعث شده بیمه روستایی یکی از گزینه‌های کم‌هزینه برای افراد مشمول باشد؛ در صورت بروز شرایطی مانند خشکسالی، حوادث غیرطبیعی در روستاها یا آفات آسیب‌زننده به محصولات کشاورزی و باغی، ممکن است دولت علاوه بر سهم خود، سهم بیمه‌شده را نیز طبق ضوابط مربوطه تقبل کند.

مبلغ بازنشستگی بیمه روستایی به سطح درآمدی انتخاب‌شده و سابقه پرداخت حق بیمه بستگی دارد. هرچه سطح انتخابی بالاتر باشد، سهم پرداختی فرد و دولت بیشتر می‌شود و در نتیجه، مستمری آینده نیز می‌تواند افزایش پیدا کند.

بیمه روستایی شامل چه مواردی است؟

پوشش‌های بیمه روستائی و عشایری در ایران شامل موارد زیر است:

1- خدمات درمانی

بخش درمان روستاییان و عشایر معمولاً از مسیر بیمه سلامت و نظام ارجاع روستایی پیگیری می‌شود؛ بنابراین باید بین بیمه اجتماعی روستایی و بیمه درمانی تفاوت قائل شد. بیمه روستایی بیشتر با هدف ایجاد مستمری بازنشستگی، ازکارافتادگی و بازماندگان طراحی شده است؛ اما خدمات درمانی روستاییان از مسیر بیمه سلامت و سازوکارهای درمانی مرتبط ارائه می‌شود. طبق منابع بیمه‌ای، روستاییان می‌توانند با پرداخت سهم مشخصی از حق بیمه سرانه درمان، از خدمات بیمه سلامت استفاده کنند.

2- مستمری از کار افتادگی

بیمه‌شدگانی که به دلیل حوادث یا بیماری از کار افتاده‌اند، می‌توانند برای دریافت مستمری از کار افتادگی اقدام کنند. این فرآیند شامل مراجعه به کمیسیون پزشکی و تایید توسط پزشک می‌باشد. برای بهره‌مندی از این پوشش، دو شرط زیر لازم است:

• حداقل سابقه پرداخت حق بیمه به مدت یک سال باشد.
• در سال منتهی به آسیب‌دیدگی، حداقل 90 روز حق بیمه پرداخت‌شده باشد.

3- مستمری پیری در بیمه روستایی

مستمری پیری همان مستمری بازنشستگی بیمه روستایی است. زنان و مردان در این بیمه با ۶۵ سال سن و حداقل ۱۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه می‌توانند مشمول دریافت مستمری شوند. مستمری نهایی براساس سطح درآمدی انتخاب‌شده و میانگین مبنای حق بیمه محاسبه می‌شود؛ بنابراین انتخاب سطح درآمدی بالاتر و استمرار پرداخت حق بیمه، نقش مهمی در افزایش مبلغ مستمری دارد.

4- مستمری بازماندگان در صورت فوت

در صورت فوت بیمه‌شده اصلی، بازماندگان واجد شرایط می‌توانند از مستمری بازماندگان استفاده کنند. این پوشش برای حمایت از خانواده بیمه‌شده طراحی شده و یکی از مهم‌ترین مزایای بیمه روستایی و عشایری محسوب می‌شود.

 مستمری فوت بیمه روستایی چقدر است؟ 

اگر فرد بیمه‌شده فوت کند، بازماندگان او در صورت داشتن شرایط قانونی می‌توانند مستمری دریافت کنند؛ در حالت کلی، اگر بیمه‌شده در ۱۰ سال آخر عمر خود حداقل یک سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد و در سال آخر نیز حداقل ۹۰ روز حق بیمه پرداخت کرده باشد، بازماندگان می‌توانند برای دریافت مستمری اقدام کنند؛ البته اگر فوت ناشی از حادثه هنگام کار باشد، دریافت مستمری می‌تواند بدون شرط سابقه پرداخت نیز بررسی شود.

بر اساس اطلاعات صندوق بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر، بازماندگان واجد شرایط بعد از فوت به شرح زیر هستند:

• همسر: در صورت ازدواج مجدد، مستمری‌اش قطع می‌شود.
• پسران: تا ۲۰ سالگی ( تا ۲۵ سالگی در صورت تحصیل).
• دختران: تا ۱۸ سالگی یا در صورت عدم اشتغال و ازدواج.
• پدر و مادر: پدر بالای ۶۰ سال  و مادر بالای ۵۵ سال باشند و تحت تکفل متوفی باشند.

مبلغ مستمری بازماندگان براساس شرایط بیمه‌شده، سابقه پرداخت و سطح درآمدی او محاسبه می‌شود.

چگونه بیمه روستایی شویم؟

برای ثبت‌نام در بیمه روستایی و عشایری، متقاضی باید از طریق کارگزاری‌های رسمی صندوق، دهیاری‌ها یا دفاتر محلی مجاز اقدام کند؛ روند کلی ثبت‌نام به این شکل است:

• بررسی شرایط اولیه متقاضی
• مراجعه به کارگزاری رسمی صندوق یا دفتر مجاز محلی
• ارائه مدارک هویتی و شغلی
• انتخاب سطح درآمدی
• عقد قرارداد بیمه
• پرداخت حق بیمه به‌صورت سالانه یا اقساطی

در سال ۱۴۰۵، پرداخت حق بیمه می‌تواند براساس سطوح جدید انجام شود؛ همچنین خدماتی مانند دریافت شناسه پرداخت، مشاهده سوابق و فیش حقوقی از طریق سامانه رسمی صندوق در دسترس بیمه‌شدگان قرار دارد.

مدارک لازم برای ثبت نام بیمه روستایی

برای دریافت بیمه روستائی و عشایری باید مدارک زیر را همراه داشت:

• اصل و کپی شناسنامه متقاضی و افراد تحت تکفل
• اصل و کپی کارت ملی متقاضی و افراد تحت تکفل
• یک قطعه عکس 3 در 4 متقاضی
• تاییدیه یا معرفی نامه محل سکونت
• تاییدیه مشاغل مربوطه از مراجع ذی‌ربط برای رانندگان و باربری

مدارک لازم برای ثبت‌نام ممکن است بسته به سن، محل سکونت و نوع شغل متقاضی متفاوت باشد. در برخی موارد، ارائه تأییدیه یا معرفی‌نامه از دهیاری، شورای روستا، جهاد کشاورزی، نظام صنفی کشاورزی یا سایر مراجع مرتبط الزامی است؛ بنابراین بهتر است پیش از ثبت‌نام، مدارک موردنیاز از کارگزاری رسمی صندوق استعلام شود.

روش های اخذ تاییدیه محل سکونت

تایید محل سکونت یا دریافت معرفی‌نامه شامل مراحل زیر است:

• دریافت دفترچه خدمات درمان روستایی و عشایری
• دریافت معرفی‌نامه از دهیاری و شوراهای روستایی و عشایری
• معرفی‌نامه از شرکت تعاونی روستایی و عشایری
• معرفی‌نامه از جهاد سازندگی یا انجمن صنفی
• ارائه دفترچه عضویت شرکت تعاونی عشایری
• کارت شناسایی اتحادیه بافندگان فرش دست‌بافت برای افراد فعال در زمینه بافندگی
• دفترچه دام و پروانه چرای دام برای دامداران
• معرفی‌نامه از صنف رانندگان حمل و نقل و مسافربری
• معرفی‌نامه از سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی
• ارائه مدارک یا مهارت فنی و حرفه ای جهت تایید صلاحیت

استعلام سوابق بیمه روستایی

سایت صندوق بیمه روستاییان و عشایر برای ارائه خدمات آنلاین، سامانه‌ای به آدرس اینترنتی Roostaa.ir در نظر گرفته است. متقاضیان می‌توانند به اطلاعات و اخبار به روز در حوزه کشاورزی و روستائی دسترسی داشته باشند و امکان مشاهده سوابق بیمه روستایی و عشایری با کد ملی نیز در آن وجود دارد.

مهم‌ترین خدمات آنلاین این سامانه عبارتند از:

• استعلام سوابق بیمه‌ای
• دریافت شناسه پرداخت حق بیمه
• مشاهده فیش حقوقی مستمری‌بگیران
• دسترسی به اطلاعات کارگزاری‌ها
• پیگیری خدمات مربوط به بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران

این خدمات باعث می‌شود بیمه‌شدگان بدون مراجعه حضوری بتوانند وضعیت پرداخت‌ها، سوابق و فیش حقوقی خود را بررسی کنند.

مزایای بیمه روستایی و عشایری

بیمه روستائی و عشایری در ایران با هدف حمایت از ساکنین مناطق روستایی و عشایری در نظر گرفته‌شده است و مزایای متعددی را برای اعضای خود فراهم می‌کند.

مزایای بیمه روستائی و عشایری به شرح زیر است:

• سهم پایین بیمه‌شده در پرداخت حق بیمه
• پرداخت دو برابر سهم بیمه‌شده توسط دولت
• امکان دریافت مستمری بازنشستگی
• پوشش ازکارافتادگی کلی
• مستمری بازماندگان در صورت فوت بیمه‌شده
• امکان انتخاب سطح درآمدی متناسب با توان مالی
• مناسب بودن برای کشاورزان، دامداران، زنان خانه‌دار روستایی، عشایر و مشاغل روستایی
• امکان استعلام سوابق و دریافت شناسه پرداخت به‌صورت آنلاین

معایب بیمه روستائی و عشایری چیست؟

بیمه روستایی با وجود مزایای مهمی که دارد، همه پوشش‌های بیمه‌ای را ارائه نمی‌دهد. برخی از محدودیت‌های این بیمه عبارتند از:

• نداشتن مقرری بیمه بیکاری
• محدودتر بودن پوشش‌ها نسبت به تأمین اجتماعی
• پایین‌تر بودن مستمری نسبت به برخی صندوق‌های دیگر
• وابستگی مبلغ مستمری به سطح درآمدی و سابقه پرداخت
• جدا بودن بخش درمان از برخی تعهدات اصلی صندوق
• نبود پوشش‌هایی مانند هزینه ازدواج یا کفن‌ودفن در بسیاری از شرایط

بنابراین این بیمه بیشتر برای افرادی مناسب است که به دنبال یک پوشش پایه، کم‌هزینه و بلندمدت هستند.

بیمه روستایی چند درصد هزینه درمان را پرداخت میکند؟

بخش درمان روستاییان معمولاً از مسیر بیمه سلامت و نظام ارجاع روستایی انجام می‌شود؛ به همین دلیل، نباید بیمه اجتماعی روستایی را کاملاً با بیمه درمانی یکی دانست. بیمه روستایی و عشایری در اصل برای ایجاد پوشش‌های اجتماعی مانند بازنشستگی، از کارافتادگی و فوت طراحی شده است. خدمات درمانی روستاییان نیز از طریق بیمه سلامت و دفاتر مربوط به آن پیگیری می‌شود؛ بنابراین برای اطلاع از سهم پرداختی درمان، فرانشیز و مراکز طرف قرارداد، باید شرایط بیمه سلامت و نظام ارجاع در همان سال بررسی شود.

در نهایت چکیده‌ای از بیمه روستایی و عشایری

بیمه روستایی و عشایری یکی از بیمه‌های اجتماعی حمایتی در ایران است که برای روستاییان، عشایر، کشاورزان، دامداران، زنان خانه‌دار روستایی و برخی مشاغل وابسته طراحی شده است؛ مهم‌ترین مزیت این بیمه، سهم بالای دولت در پرداخت حق بیمه است؛ به‌طوری که بیمه‌شده فقط ۵ درصد درآمد مبنا را پرداخت می‌کند و دولت ۱۰ درصد دیگر را بر عهده دارد.

در سال ۱۴۰۵، سطوح درآمدی جدید برای پرداخت حق بیمه ابلاغ شده و بیمه‌شدگان باید حق بیمه خود را براساس جدول جدید پرداخت کنند؛ همچنین موضوع افزایش مستمری‌ها و متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان این صندوق در سال ۱۴۰۵ مطرح شده، اما اجرای کامل آن به تصمیمات نهایی و تأمین اعتبار بستگی دارد. در مجموع، بیمه روستایی و عشایری برای افرادی مناسب است که تحت پوشش بیمه بازنشستگی دیگری نیستند و می‌خواهند با هزینه کمتر، برای آینده خود سابقه بیمه‌ای و مستمری ایجاد کنند.

سوالات متداول