شبکه تلویزیونی ان بی سی به نقل از سه منبع آگاه مدعی شد که جنگنده اف-۱۵ که ماه گذشته بر فراز جنوبغربی ایران سرنگون شد و مأموریت نجاتی پرخطر را رقم زد، احتمالاً با یک موشک دوشپرتاب ساخت چین هدف قرار گرفته است.
به گزارش انتخاب، شبکه ان بی سی افزود: به گفته یکی از این منابع و یک مقام آمریکایی مطلع، چین همچنین ممکن است در روزهای آغازین درگیری، یک رادار هشدار زودهنگام دوربرد در اختیار ایران قرار داده باشد؛ راداری که قادر است هواپیماهای پنهانکار (استیلث) را که برای فرار از شناسایی طراحی شدهاند، ردیابی کند.
این منابع گفتند که مقامهای آمریکایی همچنان در حال بررسی جزئیات و شرایط سرنگونی جنگنده آمریکایی F-۱۵ در ماه آوریل هستند. این نخستین بار در چند دهه اخیر بود که یک جنگنده آمریکایی بر اثر آتش دشمن ساقط میشد.
مشخص نیست این تجهیزات نظامی دقیقاً چه زمانی به ایران تحویل داده شدهاند. اما استفاده ایران از تسلیحات ساخت چین، روابط آمریکا با پکن را در زمانی پیچیدهتر میکند که رئیسجمهور دونالد ترامپ در تلاش بوده از کمک چین برای پایان دادن به درگیری استفاده کند. مذاکرات برای پایان جنگ همچنان ادامه دارد، در حالی که آمریکا نیز به حملاتی که آنها را «دفاعی» توصیف میکند، ادامه میدهد.
دولت ترامپ پیش از دیدار مهم با شی جینپینگ در اوایل همین ماه، میان ایران و آمریکا آتشبس برقرار کرد. چین که اصلیترین خریدار صادرات نفت ایران است، بارها تأکید کرده که جنگ باید پایان یابد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در سفر خود به چین گفت: «ما کاملاً از نوسانات جهانی قیمت نفت مصون نیستیم، چون بخشی از نیاز خود را از بازار جهانی تأمین میکنیم، اما کشورهای دیگر هزینه بسیار بیشتری میپردازند. آنها هم باید در این موضوع دخیل شوند.
با این حال روبیو تأکید کرد که ترامپ به شی جینپینگ متکی نیست و گفت: «ما از چین درخواست کمک نکردهایم و به کمک آنها هم نیازی نداریم.»
موشک دوشپرتاب 2 متری
در زمان سرنگونی هواپیما در ماه گذشته، ترامپ گفته بود که این جنگنده با یک موشک دوشپرتاب هدف قرار گرفته است.
این سلاحها که حدود ۲ متر طول و نزدیک به ۱۸ کیلوگرم وزن دارند، با عنوان سامانههای پدافند هوایی قابلحمل توسط نفر شناخته میشوند و روشی ارزان اما مؤثر برای سرنگون کردن هواپیماهایی هستند که در ارتفاع پایین پرواز میکنند.
خدمه دو نفره جنگنده F-۱۵ با موفقیت از هواپیما خارج شدند. به گفته پنتاگون، خلبان ظرف هفت ساعت نجات یافت، اما یافتن و نجات افسر سامانههای تسلیحاتی دو روز زمان برد؛ او در دامنههای رشتهکوه زاگرس پنهان شده بود.
کاخ سفید در پاسخ به پرسش انبیسی نیوز به اظهارات ترامپ در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز اشاره کرد؛ جایی که ترامپ گفته بود شی جینپینگ به او اطمینان داده است که چین تجهیزات نظامی به ایران ارسال نخواهد کرد.
همچنین به سخنان هفته گذشته ترامپ در کاخ سفید اشاره شد که گفته بود: «رئیسجمهور شی به من قول داده که هیچ سلاحی به ایران نمیفرستد. این قول زیبایی است. من حرف او را میپذیرم و از این موضوع قدردانی میکنم.»
چین: اتهامات آمریکا درباره سرنگونی جنگنده را رد میکنیم
دولت چین امروز (شنبه) در واکنش به اتهامات مطرحشده از سوی واشنگتن، اعلام کرد که این اتهامات را قاطعانه رد میکند.
در بیانیهای که از سوی پکن منتشر شد، آمده است: «ما تهمتهای بیاساسی را که واشنگتن درباره استفاده ادعایی از یک سامانه پدافند هوایی دوشپرتاب ساخت چین برای سرنگونی یک جنگنده آمریکایی در ایران در ماه گذشته مطرح کرده است، رد میکنیم.»
همچنین، سخنگوی سفارت چین نیز در پاسخ به پرسشی درباره سرنگونی جنگنده F-۱۵ در بیانیهای گفت:
«چین همواره در صادرات محصولات نظامی با احتیاط و مسئولیتپذیری عمل میکند و مطابق قوانین و مقررات کنترل صادرات خود و تعهدات بینالمللی، نظارت سختگیرانهای اعمال میکند. چین با اتهامات بیاساس و ارتباطسازیهای مغرضانه مخالف است.»
ان بی سی پیشتر گزارش داده بود که بر آن اساس ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا، چین قصد داشته در هفتههای آینده سامانههای جدید پدافند هوایی در اختیار ایران قرار دهد. برخی مقامهای پیشین امنیت ملی معتقدند که احتمالاً مقامهای آمریکایی عمداً این اطلاعات را فاش کردهاند تا برنامههای چین را آشکار کنند؛ روشی که در دولتهای پیشین نیز سابقه داشته است.
این منابع افزودند هنوز مشخص نیست موشک دوشپرتاب چینی که احتمالاً جنگنده F-۱۵ را ساقط کرده، بهتازگی به ایران تحویل داده شده یا از ذخایر تسلیحاتی قدیمی ایران بوده که سالها پیش از چین دریافت شدهاند. همچنین معلوم نیست که رادار موسوم به YLC-۸B در طول جنگ عملیاتی شده باشد یا خیر.
اوایل همین ماه، دولت ترامپ چین را متهم کرد که دسترسی ایران به ماهوارههای چینی را برای کمک به هدفگیری نیروهای آمریکایی در منطقه فراهم کرده است.
وزارت خارجه آمریکا سه شرکت ماهوارهای چینی را تحریم کرد و مدعی شد این شرکتها تصاویر و دادههایی در اختیار ایران قرار دادهاند که به حملات علیه نیروهای آمریکایی در خاورمیانه کمک کرده است. چین این اتهامات را رد کرد.
به گفته مقام آمریکایی مطلع از این موضوع، آمریکا از تمام اقدامات چین در حمایت از ایران آگاه است. او افزود که چین پیش از آغاز جنگ نیز از ایران حمایت میکرد و کمکهای احتمالی آن در طول درگیری تأثیر تعیینکنندهای در میدان نبرد نداشته است.
این مقام گفت: «این حمایتها قابلتوجه نبود. هیچ تأثیر عملیاتی تعیینکنندهای بر روند جنگ نداشت.»
چین در دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ مقادیر زیادی سلاح به ایران فروخت؛ از جمله موشکهای بالستیک، موشکهای ضدکشتی، تانک، توپخانه و جنگندههای نظامی.
اما پس از اعمال تحریم تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران در سال ۲۰۰۶، چین از فروش گسترده تسلیحات فاصله گرفت و بهجای آن قطعات و فناوریهایی با کاربرد دوگانه (غیرنظامی و نظامی) در اختیار ایران قرار داد؛ موضوعی که کارشناسان و مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم (SIPRI) نیز به آن اشاره کردهاند.
در همین حال، ایران نیز صنایع دفاعی داخلی خود را برای تولید تجهیزات نظامی گسترش داد.
کارشناسان میگویند چین سالهاست با وجود تحریمهای آمریکا، نقش یک حامی اقتصادی مهم برای ایران را ایفا کرده است. به گفته کریگ سینگلتون، دیپلمات پیشین و مدیر ارشد برنامه چین در بنیاد دفاع از دموکراسیها، پکن از طریق ارائه فناوری و کالاهای دارای کاربرد دوگانه، به ایران کمک کرده تا سامانههای نظارتی داخلی خود را توسعه دهد و توان نظامیاش را حفظ کند.
دیدگاهتان را بنویسید