در اواسط سال ۲۰۲۵، اسرائیل بهطور ناگهانی حملاتی را علیه تأسیسات نظامی و زیرساختهای ایران آغاز کرد که به دنبال آن، تنشهای چندساله میان دو کشور وارد مرحلهای بیسابقه شد. این حملات که بهسرعت به یک درگیری نظامی مستقیم تبدیل شد، شامل حملات موشکی، پهپادی و عملیاتهای هدفمند علیه اهداف نظامی ایران بود و حدود ۱۲ روز طول کشید.
این جنگ که اسرائیل آغازگر آن بود، تلفات انسانی و خسارات زیادی برای هر دو طرف به همراه داشت و نگرانیهای گستردهای در سطح منطقه و جامعه بینالملل ایجاد کرد. اهمیت این درگیری در این بود که برای نخستینبار، تنشهای پنهان و غیرمستقیم به یک درگیری مستقیم و آشکار میان دو طرف تبدیل شد.
تاریخ شروع جنگ
جنگ میان ایران و اسرائیل در ماه ژوئن ۲۰۲۵ (اواسط خرداد ۱۴۰۴) آغاز شد؛ زمانی که حملات نظامی اسرائیل علیه برخی اهداف مرتبط با توانمندیهای نظامی ایران انجام شد. در پاسخ، ایران نیز با استفاده از موشکها و پهپادها حملاتی را علیه اهدافی در خاک اسرائیل ترتیب داد. این تبادل به سرعت گسترش یافت و به یک بحران امنیتی در منطقه تبدیل شد.
تاریخ پایان جنگ
پس از حدود ۱۲ روز درگیری، با افزایش فشارهای دیپلماتیک و نگرانی از گسترش جنگ به سایر منطقه، دو طرف به نوعی آتشبس نانوشته تن دادند. اگرچه عملیات نظامی متوقف شد، اما فضای تنشآلود همچنان پابرجا ماند و نشانههایی از بیاعتمادی عمیق میان طرفین باقی ماند.
علت وقوع جنگ
دلایل جنگ میان ایران و اسرائیل را نمیتوان به یک عامل واحد محدود کرد و باید آن را حاصل همزمان چند دلیل دانست:
- رقابت استراتژیک بلندمدت:
ایران و اسرائیل سالهاست در یک تقابل راهبردی قرار دارند که شامل نفوذ منطقهای، حمایت از بازیگران همپیمان و تلاش برای تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه است. - نگرانیهای امنیتی و نظامی:
برنامههای موشکی و هستهای ایران همواره یکی از محورهای اصلی نگرانی اسرائیل بوده و حملات در این چارچوب تحلیل میشوند. - زنجیره واکنشها و بازدارندگی ناموفق:
مجموعهای از حملات و پاسخها در ماهها و سالهای قبل، به تدریج سطح تحمل طرفین را کاهش داد و در نهایت بازدارندگی متقابل نتوانست مانع درگیری مستقیم شود.
آیا جنگ ایران و اسرائیل دوباره آغاز میشود؟
پاسخ به این پرسش قطعی نیست و به مجموعهای از عوامل سیاسی، نظامی و دیپلماتیک بستگی دارد:
تحلیل شرایط فعلی:
بررسیها نشان میدهد هر دو طرف از هزینههای بالای یک جنگ تمامعیار آگاه هستند. تجربه جنگ ۱۲ روزه نشان داد که گسترش درگیری میتواند پیامدهای غیرقابلکنترلی برای کل منطقه داشته باشد.
عوامل بازدارنده:
- فشارهای بینالمللی
- ملاحظات اقتصادی
- نگرانی از ورود بازیگران دیگر به جنگ
این عوامل در کوتاهمدت احتمال آغاز دوباره جنگ مستقیم را کاهش میدهند.
عوامل تشدیدکننده:
در مقابل، استمرار اختلافات بنیادین، تحولات مربوط به برنامههای نظامی و هرگونه خطای محاسباتی میتواند زمینهساز درگیری مجدد شود. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران احتمال بازگشت تنش نظامی را «ممکن اما نه حتمی» ارزیابی میکنند.
با توجه به تحلیلهای موجود و نظر چت جی پی تی، احتمال شروع دوباره جنگ بین ایران و اسرائیل در حال حاضر حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد است. این احتمال به دلیل تنشهای طولانیمدت، اختلافات استراتژیک و تهدیدات هستهای و موشکی هنوز وجود دارد، اما از آنجا که هزینههای جنگ بسیار بالا بوده و فشارهای دیپلماتیک و بینالمللی برای جلوگیری از درگیریها زیاد است، این احتمال در کوتاهمدت پایینتر میآید. با این حال، اشتباهات محاسباتی یا تحولات غیرمنتظره میتواند این درصد را افزایش دهد.
جنگ بین ایران و آمریکا آغاز می شود؟ پاسخ هوش مصنوعی (بهمن 1404)
در حال حاضر (6 بهمن 1404)، ایالات متحده آمریکا، طیف وسیعی از ناوهای جنگی و هواپیمابر، جنگندههای مختلف، هواپیماهای سوخترسان و… را به خاورمیانه ارسال کرده است. این تسلیحات، از خلیج فارس گرفته تا اردن و عراق و اسرائیل مستقر شدند.
نظر هوش مصنوعی درباره آغاز جنگ بین ایران و آمریکا به این شرح است:
در حال حاضر احتمال شروع یک جنگ مستقیم بین ایران و آمریکا یا اسرائیل وجود دارد اما اغلب تحلیلگران آن را بالقوه و نه قطعی میدانند؛ یعنی تنشها و استقرار نظامی افزایش یافته و سناریوهای متنوعی محتمل است، اما شواهد نمیگوید جنگ قطعی است. آمریکا و اسرائیل حضور نظامی را تقویت کردهاند و ممکن است در صورت تشدید درگیریهای نیابتی یا اشتباه محاسباتی به درگیری مستقیم منجر شود، اما ایران تاکنون در تلاش بوده از درگیری مستقیم جلوگیری کند و تمایل به حفظ موقعیت استراتژیک دارد. به علاوه، حتی در آمریکا حمایت عمومی برای جنگ با ایران ضعیف است و گزینههای دیپلماسی هنوز روی میز است، هرچند تحلیلها نشان میدهند اگر گسترش برنامه هستهای یا ارزیابی تهدید افزایش یابد، خطر درگیری مستقیم با اسرائیل بالا میرود.
|
عدم جنگ (تنش کنترلشده) |
ادامه فشار سیاسی، تحرکات نظامی، درگیریهای نیابتی و سایبری |
|
|
درگیری محدود مستقیم |
حملات موضعی هوایی یا موشکی بین ایران و اسرائیل یا آمریکا بدون گسترش جنگ |
|
|
جنگ گسترده ایران و اسرائیل / آمریکا |
حملات وسیع نظامی، هدفگیری زیرساختها و ورود مستقیم آمریکا |
|
|
گسترش جنگ منطقهای |
درگیری همزمان چند کشور و بازیگران منطقهای |
|
|
جنگ بسیار گسترده بینالمللی |
ورود قدرتهای بزرگ فرامنطقهای و بحران جهانی |
جمع بندی؛ آیا جنگ ایران و اسرائیل آغاز می شود؟
در مجموع، جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل نقطه عطفی در روند تنشهای دو طرف محسوب میشود؛ درگیری که نشان داد تقابلهای طولانیمدت و غیرمستقیم میتوانند در شرایط خاص به رویارویی مستقیم منجر شوند. اگرچه این جنگ با آتشبس متوقف شد، اما بهمعنای پایان اختلافات نیست و ریشههای تنش همچنان پابرجاست. در کوتاهمدت، هزینههای بالای جنگ و فشارهای بینالمللی احتمال آغاز دوباره درگیری را کاهش میدهد، اما در بلندمدت، تداوم اختلافات راهبردی و احتمال خطای محاسباتی میتواند خطر بازگشت تنش نظامی را زنده نگه دارد. بر این اساس، آینده این تقابل بیش از هر چیز به تصمیمات سیاسی، مدیریت بحران و مسیر دیپلماسی وابسته خواهد بود.
اگر میخواهید بدانید در هنگام جنگ و تنشهای نظامی، بهترین ارز دیجیتال برای خرید چیست، به بلاگ صرافی بالینکس مراجعه کنید و مقاله «کدام ارزها پناهگاه امن سرمایه هستند؟» را مطالعه کنید!
لینک کپی شد
دیدگاهتان را بنویسید